ندارند ، جز گروهى بسيار ناچيز - كه در ميان شيعيان به حساب نمىآيند - همانند حشويه و ناقلان حديث كه آنها نيز در بين اهل سنت از جايگاه و منزلتى برخوردار نيستند . اين مسأله خيلى روشن است كه عقيده‌اى را نمىتوان به گروهى نسبت داد ، هنگامى كه سرشناسان و برجستگان آن گروه بدان معتقد نباشند . از اين‌جاست كه مىگوييم : شايد امر بر برخى از نويسندگان مشتبه شده كه تير به تاريكى پرتاب كرده و اين عقيدهء پوچ را به شيعيان نسبت مىدهند . [ تهمتهاى ناروا ] يكى از نويسندگان پيشين « ابن حزم ظاهرى » است كه شيعيان را متّهم كرده ، مىنويسد : « همهء اماميه - در قديم و جديد - معتقدند قرآن دگرگون گشته ، برخى مطالب - كه جزء قرآن نبوده - بدان افزوده ، بخشهاى فراوانى از آن كاسته و قسمتهاى زيادى نيز تبديل شده است ، به جز « على بن حسين » « سيد مرتضى علم الهدى » كه تحريف قرآن را انكار كرده ، قائل آن را كافر مىشمارد و همچنين دو يار او ابو يعلى ميلاد طوسى و ابو القاسم رازى . » « 1 » اى كاش شيعيان قائل به تحريف را نام مىبرد ، زيرا مذهب شيعه - كه به امامت و اصل عدل معتقدند - جز راهى كه « سيد مرتضى » و استادش « شيخ مفيد » و معاصرش « شيخ طوسى » و همانند ايشان پيموده و ترسيم كرده‌اند نيست . بنابراين جدا كردن چنين اشخاصى ، به‌معناى خارج نمودن سران مذهب و سرشناسان طايفه است ، چرا كه مذهب و طريقت ، در اين برجستگان تجسم مىيابد ، نه در افرادى ناچيز و ناشناس . « ابو الحسين عبد الرحيم بن محمد خياط » معتزلى نيز از وى پيروى كرده و در

--> ( 1 ) . الفصل فى الملل و النحل ، ج 4 ، ص 182 .